Aby ustalić, jak zostać psychiatrą w 2026 roku, trzeba zacząć od drogi do zawodu lekarza: sześcioletnich studiów na kierunku lekarskim, Lekarskiego Egzaminu Końcowego i 13-miesięcznego stażu, po których przychodzi 5-letnia specjalizacja z psychiatrii zakończona Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym. Poniżej każdy etap według ustawy o zawodach lekarza i programu CMKP, koszty, kredyt na studia medyczne i pensja rezydenta psychiatrii od lipca 2026 r.
Jak zostać psychiatrą: etapy i minimalny czas
Psychiatra to lekarz z tytułem specjalisty w dziedzinie psychiatrii. Tytuł uzyskuje się po odbyciu szkolenia specjalizacyjnego i złożeniu Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (art. 16 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Dz.U. 2026 poz. 37). Najpierw trzeba więc przejść całą drogę do prawa wykonywania zawodu lekarza (opisujemy ją osobno: jak zostać lekarzem):
| Etap | Minimalny czas | Podstawa |
|---|---|---|
| Studia na kierunku lekarskim | 6 lat, co najmniej 5700 godzin zajęć | art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy |
| Lekarski Egzamin Końcowy (LEK) | można zdawać po ukończeniu 10 semestrów | art. 14a ust. 3 ustawy |
| Staż podyplomowy | 13 miesięcy | § 3 ust. 1 rozporządzenia MZ, Dz.U. 2023 poz. 377 |
| Prawo wykonywania zawodu | przyznaje okręgowa rada lekarska | art. 5 ustawy |
| Specjalizacja z psychiatrii | 5 lat | program CMKP |
| Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES) | po zakończeniu szkolenia | art. 16 ust. 1 ustawy |
Razem to co najmniej 12 lat i 1 miesiąc (6 lat, 13 miesięcy i 5 lat). W praktyce często dłużej, bo staż zaczyna się 1 marca albo 1 października (art. 15 ust. 8), a nabory na specjalizację są dwa razy w roku.
Czy można zostać psychiatrą po psychologii?
Nie. Osoba, która studiuje w Polsce, dostaje prawo wykonywania zawodu lekarza na podstawie dyplomu ukończenia co najmniej sześcioletnich jednolitych studiów na kierunku lekarskim (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), a o tytuł specjalisty ubiega się lekarz (art. 16 ust. 1). Magister psychologii zaczyna więc od rekrutacji na kierunek lekarski na tych samych zasadach co inni kandydaci: podstawą przyjęcia są wyniki matury (art. 70 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, Dz.U. 2024 poz. 1571). Z przepisów o przyjęciu na studia nie wynika ani limit wieku, ani skrócenie któregokolwiek etapu z tabeli dla absolwenta psychologii. Szczegóły rekrutacji podaje uchwała uczelni, publikowana do 30 czerwca roku poprzedzającego rekrutację (art. 70 ust. 1).
Z tego wynika też różnica w uprawnieniach. Psychiatra jako lekarz bada stan zdrowia, rozpoznaje choroby, leczy i wydaje orzeczenia lekarskie (art. 2 ust. 1 ustawy). Psycholog nie wykonuje zawodu lekarza, więc nie udziela świadczeń lekarskich; diagnoza i terapia psychologiczna to inna działalność (zob. jak zostać psychoterapeutą).
Specjalizacja z psychiatrii: nabór, program i PES
Nabór. Wniosek składa się w Systemie Monitorowania Kształcenia (SMK) do dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego za pośrednictwem wojewody. Terminy to 1–28 lutego i 1–30 września (art. 16c ust. 1 i 1a). W naborze na rezydenturę liczy się wynik LEK oraz dodatkowe punkty za doktorat z nauk medycznych i publikacje (art. 16c ust. 10 pkt 1). Miejsca przydziela się według listy rankingowej osobno w każdym województwie (art. 16c ust. 13), więc szanse zależą od wyniku i liczby wolnych miejsc w wybranym regionie.
Tryby. Rezydentura to umowa o pracę na czas programu specjalizacji, finansowana przez ministra zdrowia (art. 16h ust. 1, art. 16j ust. 1). W trybie pozarezydenckim specjalizację odbywa się m.in. na umowie o pracę albo umowie cywilnoprawnej w wymiarze pełnego etatu z podmiotem prowadzącym szkolenie (art. 16h ust. 2).
Program. Specjalizacja z psychiatrii trwa 5 lat. Według programu CMKP dla lekarzy bez wcześniejszej specjalizacji najdłuższy jest staż podstawowy z psychiatrii: 148 tygodni. Do tego dochodzą staże kierunkowe:
| Staż kierunkowy | Tygodnie |
|---|---|
| Zaburzenia nerwicowe i psychoterapia | 12 |
| Centrum zdrowia psychicznego | 12 |
| Psychiatria dzieci i młodzieży | 8 |
| Leczenie uzależnień | 8 |
| Psychiatria sądowa | 8 |
| Choroby wewnętrzne | 6 |
| Psychiatria konsultacyjna | 6 |
| Neurologia | 4 |
Program obejmuje też 8 tygodni kursów, m.in. z psychiatrii sądowej i opiniowania, psychiatrii środowiskowej, wprowadzenia do psychoterapii i orzecznictwa lekarskiego.
PES składa się z testu ze 120 pytań, zaliczonego od 60% punktów, i egzaminu ustnego. Wynik testu co najmniej 75% zwalnia z części ustnej (art. 16s ust. 3–4, art. 16rc ust. 2 i 10).
Ile kosztuje droga do zawodu psychiatry
Na uczelni publicznej studia stacjonarne po polsku są co do zasady bez czesnego. Opłaty dotyczą m.in. studiów niestacjonarnych, powtarzania zajęć z powodu niezadowalających wyników i studiów w języku obcym (art. 79 ust. 1 PSW). Kwoty ustala każda uczelnia w uchwale albo zarządzeniu o opłatach i zmienia je co roku, dlatego ich nie podajemy.
Student kierunku lekarskiego, który studiuje po polsku na warunkach odpłatności (np. niestacjonarnie), może wziąć kredyt na studia medyczne. Nie finansuje on opłat za powtarzanie zajęć ani innych opłat z art. 79 ust. 1 pkt 2–5 i ust. 2 (art. 103a ust. 1 PSW). Kredyt umarza się w całości, jeśli po studiach przez 10 lat w okresie 12 lat wykonujesz zawód w Polsce przy świadczeniach finansowanych ze środków publicznych, w wymiarze co najmniej jednego etatu, i w tym czasie uzyskasz tytuł specjalisty w dziedzinie priorytetowej (art. 103d ust. 1). Psychiatria jest dziedziną priorytetową (§ 1 pkt 19 rozporządzenia MZ, Dz.U. 2024 poz. 791), a liczy się status dziedziny w dniu rozpoczęcia specjalizacji.
Pierwsze podejście do LEK w języku polskim jest bezpłatne. Opłatę, najwyżej 10% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, wnosi się od drugiego zgłoszenia (art. 14a ust. 8 ustawy). Za szkolenie w rezydenturze się nie płaci: lekarz jest zatrudniony i dostaje pensję. Do budżetu dolicz za to dochód, który tracisz, ograniczając pracę na czas 6 lat studiów.
Ile zarabia psychiatra: rezydentura i dane GUS
Rezydent psychiatrii. Od 1 lipca 2026 r. wynagrodzenie zasadnicze rezydenta w psychiatrii wynosi 11 654,76 zł w pierwszych dwóch latach i 12 714,29 zł później (rozporządzenie MZ, Dz.U. 2026 poz. 856, § 1 pkt 20). Kto zobowiąże się do pracy przy świadczeniach finansowanych ze środków publicznych przez 2 lata w okresie 5 lat po specjalizacji, dostaje w dziedzinie priorytetowej 700 zł więcej (art. 16j ust. 2b ustawy), czyli odpowiednio 12 354,76 zł i 13 414,29 zł. Wynagrodzenie za dyżury jest osobnym składnikiem (art. 16j ust. 2 pkt 2).
Lekarze ogółem według GUS. GUS nie publikuje osobnych danych dla psychiatrów. Najbliższa jest grupa 221 „Lekarze”, obejmująca wszystkich lekarzy zatrudnionych na etacie, także tych w trakcie szkolenia, więc nie jest to wynagrodzenie samych psychiatrów. Dane pochodzą z badania „Struktura wynagrodzeń według zawodów” za październik 2024 r. (tablice GUS). Mediana wynosiła tam 15 451,20 zł brutto, przeciętne wynagrodzenie 17 440,10 zł, a 10% najlepiej zarabiających miało więcej niż 28 244,30 zł. To dane wyłącznie o lekarzach zatrudnionych na podstawie stosunku pracy w podmiotach z co najmniej 10 pracującymi. Nie obejmują umów cywilnoprawnych, czyli kontraktów, ani dochodu z własnej praktyki, który trzeba liczyć osobno: stawka za wizytę to przychód, z którego dopiero po odjęciu kosztów i podatków zostaje dochód.
Stan prawny i dane: na 11 października 2026 r.
Najczęściej zadawane pytania
Czy psychiatria dzieci i młodzieży to osobna specjalizacja?
Tak, to odrębna dziedzina z własnym programem specjalizacji. CMKP publikuje też jej wariant dla lekarzy, którzy mają już tytuł specjalisty z psychiatrii. Obie dziedziny są w grupie z wyższą stawką rezydentury (§ 1 pkt 20 i 21 rozporządzenia MZ, Dz.U. 2026 poz. 856).
Czy po zdaniu PES trzeba zdawać kolejne egzaminy?
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie przewiduje okresowego egzaminu, który specjalista musiałby zdawać po PES. Lekarz ma natomiast obowiązek doskonalenia zawodowego: zbiera punkty edukacyjne w okresach rozliczeniowych, a okręgowa rada lekarska potwierdza to wpisem do rejestru (art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).
Czy z zagranicznym dyplomem lekarza można zrobić specjalizację z psychiatrii w Polsce?
Tak, po uzyskaniu polskiego prawa wykonywania zawodu. Przy dyplomie spoza UE potrzebna jest nostryfikacja albo zdany Lekarski Egzamin Weryfikacyjny, a do tego zdany LEK i odbyty staż (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d–e i ust. 3–4) oraz znajomość języka polskiego (art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2a); cudzoziemców spoza UE dotyczy dodatkowo art. 7. Psychiatra z tytułem specjalisty z państwa UE wymienionym w wykazie nie przechodzi szkolenia od nowa, bo taki dokument jest równoważny z polskim tytułem (art. 16a ust. 1).
