Aby zostać optometrystą w 2026 roku, trzeba spełnić warunki ogólne z ustawy, mieć kwalifikacje z jednego z czterech wariantów jej załącznika (dla studiów rozpoczętych po 26 marca 2024 r. załącznik wymienia tytuł magistra) i uzyskać wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Wniosek o wpis składa się elektronicznie do wojewody, a opłata za jego złożenie wynosi 100 zł.

Kim jest optometrysta i jakie czynności wykonuje?

Optometrysta należy do 15 zawodów medycznych uregulowanych ustawą z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1730, dalej: ustawa; art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f). Wykonywanie zawodu polega na czynnościach w zakresie optometrii (art. 13 ust. 1 pkt 6), a ich szczegółowy wykaz podaje załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 626. Według wykazu optometrysta:

  • wykonuje refrakcję przedmiotową i podmiotową, bada widzenie obuoczne i pole widzenia,

  • bada dorosłych oraz dzieci i młodzież we współpracy z lekarzem specjalistą w dziedzinie okulistyki,

  • ocenia wyniki badań i informuje pacjenta o konieczności zgłoszenia się do okulisty, gdy wykryje odstępstwa od norm fizjologicznych układu wzrokowego,

  • dobiera i przepisuje soczewki okularowe i kontaktowe oraz aplikuje soczewki kontaktowe,

  • planuje, zaleca, prowadzi i nadzoruje rehabilitację układu wzrokowego,

  • prowadzi profilaktykę narządu wzroku, w tym badania przesiewowe i bilansowe.

Optometrysta nie jest lekarzem: wykonuje odrębny zawód medyczny z ustawy o niektórych zawodach medycznych, a okulista to lekarz specjalista (zob. jak zostać lekarzem). Badania okulistyczne przed zabiegami chirurgicznymi i po nich optometrysta wykonuje wyłącznie we współpracy z lekarzem okulistą, a środki rozszerzające źrenicę stosuje w uzasadnionych przypadkach na zlecenie okulisty (załącznik nr 6, pkt 1 ppkt 5 i pkt 6). Optyk okularowy (kod KZiS 325301) i technik optyk (325302) nie występują na liście zawodów medycznych z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy (KZiS, Dz.U. 2025 poz. 1534).

Jakie kwalifikacje trzeba mieć, aby zostać optometrystą?

Do wykonywania zawodu uprawniona jest osoba, która łącznie (art. 2 ust. 1 ustawy):

  1. ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw publicznych,
  2. nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego ani za umyślne przestępstwo skarbowe,
  3. zna język polski w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu i złożyła o tym oświadczenie,
  4. ma wykształcenie lub kwalifikacje określone w załączniku do ustawy,
  5. ma wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.

Wykształcenie zależy od daty rozpoczęcia kształcenia. Ustawę ogłoszono 25 września 2023 r., a weszła w życie po 6 miesiącach, czyli 26 marca 2024 r. (art. 108). Załącznik do ustawy, poz. 7, przewiduje cztery warianty, z których wystarczy jeden:

Wariant (kształcenie rozpoczęte) Wymagane kwalifikacje
Po wejściu ustawy w życie (po 26 marca 2024 r.) Studia w zakresie optometrii i tytuł magistra albo magistra inżyniera
Po 30 września 2012 r. Studia w zakresie optometrii i tytuł co najmniej licencjata albo inżyniera
Przed 1 października 2012 r. Studia na kierunku (specjalności) optometria i tytuł co najmniej licencjata albo inżyniera
Przed wejściem ustawy w życie Studia podyplomowe w zakresie optometrii i świadectwo ich ukończenia

Studia podyplomowe rozpoczęte po wejściu ustawy w życie nie spełniają żadnego z tych wariantów. Kurs, szkolenie online ani certyfikat nie są w załączniku wymienione jako kwalifikacja optometrysty. Zakresy dat dwóch pierwszych wariantów nakładają się, więc wiersze tabeli nie są rozłączne. Dla studiów rozpoczętych po 2024 r. pierwszy wariant wymaga tytułu magistra, a drugi (licencjat) nie ma w tekście ustawy daty końcowej. Zanim wybierzesz same studia I stopnia, zapytaj uczelnię i organ prowadzący rejestr, czy taki dyplom wystarczy.

Kwalifikacje zdobyte za granicą mogą zostać uwzględnione na jednej z czterech podstaw z art. 2 ust. 1 pkt 5 lit. b-e. Kwalifikacje z państwa UE, Szwajcarii lub EFTA (strony umowy o EOG) oraz uzyskane w Zjednoczonym Królestwie przed 1 stycznia 2021 r. muszą zostać uznane na podstawie ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych. Dokument z innego państwa musi zostać uznany w Polsce, zgodnie z przepisami o szkolnictwie wyższym i nauce, za równoważny polskiemu dyplomowi i tytułowi zawodowemu. Czwartą podstawą jest dokument uprawniający do wykonywania zawodu, uznany na mocy umowy międzynarodowej lub porozumienia.

Osoby spełniające warunki w dniu wejścia ustawy w życie mogły pracować bez wpisu przez 18 miesięcy, czyli do 26 września 2025 r. (art. 99 ust. 1). Wniosek o wpis w tym trybie trzeba było złożyć w ciągu 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie, czyli do 26 września 2024 r. (art. 99 ust. 2). Dziś zawód można wykonywać dopiero od dnia uzyskania wpisu (art. 2 ust. 3).

Jak uzyskać wpis do rejestru krok po kroku?

Rejestr jest publiczny i prowadzi go minister zdrowia (art. 3 ust. 1). Postępowanie wygląda tak:

  1. Wniosek. Składasz go elektronicznie za pośrednictwem rejestru do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Gdy nie da się go ustalić, właściwy jest Wojewoda Mazowiecki (art. 3 ust. 4 i art. 5 ust. 1).

  2. Treść wniosku. Podajesz m.in. dane osobowe, nazwę i adres ukończonej uczelni, datę rozpoczęcia kształcenia i dołączasz cyfrowe odwzorowanie dyplomu. Osoba z kwalifikacjami uznanymi na podstawie ustawy z 22 grudnia 2015 r. dołącza decyzję o uznaniu (art. 5 ust. 2 pkt 8-12). Wniosek zawiera klauzulę o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie (art. 5 ust. 3).

  3. Podpis. Wniosek opatrujesz kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym (art. 5 ust. 4).

  4. Opłata. Złożenie wniosku kosztuje 100 zł, płatne na rachunek wskazany przez organ (art. 6 ust. 1 i 4).

  5. Braki. Na uzupełnienie braków formalnych lub opłaty masz 21 dni od informacji w rejestrze, inaczej wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania (art. 7).

  6. Wpis. Organ potwierdza dane z wniosku i nadaje indywidualny identyfikator wpisu (art. 8). Zaświadczenie o wpisie jest wydrukiem z systemu i nie podlega opłacie skarbowej (art. 12 ust. 1 i 2).

Zmianę danych w rejestrze zgłaszasz najpóźniej w 30 dni od jej powstania (art. 9 ust. 2).

Gdzie sprawdzić program studiów z optometrii i aktualne czesne?

Ustawa nie wskazuje uczelni ani czasu trwania studiów. Wymaga studiów w zakresie optometrii o poziomie opisanym w załączniku, więc o szczegółach decyduje program konkretnej uczelni. Listę uczelni z tym kierunkiem sprawdzisz w wykazie kierunków systemu POL-on oraz na stronach uczelni. Zasady rekrutacji i tryb studiów ustala każda uczelnia osobno.

Czesne, o ile uczelnia je pobiera, zależy od trybu, stopnia i uczelni, dlatego nie podajemy kwot. Aktualne stawki i zasady ich pobierania sprawdź w uchwale, zarządzeniu lub regulaminie wybranej uczelni, na jej stronie albo w BIP. Poza ewentualnym czesnym zapłacisz 100 zł za złożenie wniosku o wpis. Koszty ustawicznego rozwoju zawodowego ponosi osoba wykonująca zawód, podmiot, w którym wykonuje ona zawód, albo jednostka prowadząca daną formę ustawicznego rozwoju (art. 21).

Ile zarabia optometrysta? Dane GUS dla grupy 229, w której jest ten zawód

Poniższe liczby opisują całą grupę 229, a nie samych optometrystów. W klasyfikacji zawodów optometrysta ma kod 229501 i należy do grupy 2295 „Optometryści” (KZiS, Dz.U. 2025 poz. 1534). GUS w badaniu Struktura wynagrodzeń według zawodów w październiku 2024 r. (publikacja z 10 lutego 2026 r.) nie wyodrębnia grupy 2295. Najwęższa grupa z danymi to 229 „Inni specjaliści ochrony zdrowia”, czyli także fizjoterapeuci, dietetycy, logopedzi, epidemiolodzy i psychoterapeuci. Dla tej grupy (53,5 tys. pracowników) GUS podaje za październik 2024 r.:

Miara (wynagrodzenie brutto) Kwota
Przeciętne wynagrodzenie 10 074,97 zł
Mediana (górna granica piątej grupy decylowej) 8612,34 zł
Górna granica pierwszej grupy decylowej 6402,07 zł
Górna granica dziewiątej grupy decylowej 15 773,67 zł

Dane obejmują tylko pracowników zatrudnionych w podmiotach, w których pracuje więcej niż 9 osób. Nie opisują osób prowadzących własną działalność ani wynagrodzeń z 2026 r. Dla porównania zarobki lekarzy okulistów, z którymi optometryści współpracują, opisujemy w tekście ile zarabia okulista. Zarobki samych optometrystów mogą się od nich różnić, bo grupa 229 łączy kilka zawodów.

Jakie obowiązki ma optometrysta po uzyskaniu wpisu?

Optometrysta ma obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego (art. 20 ust. 1). Odbywa się on w 5-letnich okresach edukacyjnych, które zaczynają się 1 stycznia roku następującego po roku uzyskania wpisu (art. 39 ust. 1 i 2). W okresie trzeba zdobyć co najmniej 200 punktów edukacyjnych, w tym 120 za udział w kursie doskonalącym. Nadwyżka punktów nie przechodzi na kolejny okres (§ 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 19 kwietnia 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 674). Postępy dokumentujesz w karcie rozwoju zawodowego wydawanej przez organ rejestrowy i przekazujesz mu ją w ciągu 30 dni od końca okresu (art. 39 ust. 3 i 5).

Tytuł „optometrysta” podlega ochronie prawnej (art. 14 ust. 2), a posługiwanie się nim bez uprawnienia grozi karą grzywny (art. 84 ust. 1). Za zawinione naruszenie przepisów związanych z wykonywaniem zawodu optometrysta odpowiada zawodowo (art. 41).

Najczęściej zadawane pytania

Czy optometrysta może wystawić receptę na leki?

Wykaz czynności optometrysty (załącznik nr 6 do rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 626) nie obejmuje wystawiania recept na leki. Środki rozszerzające źrenicę stosuje on tylko w uzasadnionych przypadkach i na zlecenie lekarza okulisty.

Na jakiej podstawie optometrysta może pracować?

Ustawa wymienia 6 form wykonywania zawodu (art. 13 ust. 3): umowa o pracę, stosunek służbowy, umowa cywilnoprawna, wolontariat, własna działalność jako podmiot leczniczy oraz własna działalność jako przedsiębiorca niebędący podmiotem leczniczym. Zawód można wykonywać w zakładzie leczniczym i poza nim.

Co zrobić po przerwie w zawodzie dłuższej niż 5 lat?

Co do zasady przez pierwsze 6 miesięcy po powrocie pracujesz pod nadzorem, jeśli nie wykonywałeś zawodu dłużej niż 5 lat w ostatnich 6 latach (art. 19 ust. 1). W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nadzór trwa 3 miesiące (art. 19 ust. 6). Nadzór sprawuje osoba z tego samego zawodu, lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, farmaceuta albo fizjoterapeuta z co najmniej 5-letnim doświadczeniem. Ten czas wlicza się do okresu wykonywania zawodu.

Ile dni urlopu szkoleniowego przysługuje optometryście?

Do 6 dni roboczych rocznie, płatnych jak urlop wypoczynkowy, na wniosek osoby podnoszącej kwalifikacje (art. 40 ust. 1). Termin uzgadniasz z pracodawcą, któremu musisz niezwłocznie przedstawić dokument potwierdzający udział w kształceniu.

Jak sprawdzić, czy optometrysta ma wpis do rejestru?

Centralny Rejestr jest jawny m.in. w zakresie imienia i nazwiska, nazwy zawodu, numeru i daty wpisu oraz miejsca wykonywania zawodu (art. 4 ust. 3). Samą osobę wpisaną potwierdza zaświadczenie z systemu, które może uzyskać tylko ona sama (art. 12 ust. 1).